Diyabet Yönetimi: Beslenme Ve Egzersiz Rehberi

İnsanların yaşamanı etkileyen kronik hastalıklar arasında bulunan diyabetle baş edebilmek için hastaların diyabet yönetimi: beslenme ve egzersiz rehberi olacak bilgilere ihtiyacı vardır. Bu hastalık sağlıklı beslenme ve sağlıklı yaşamla kontrol altına alınabilir.

Diyabet Yönetimi: Beslenme

Diyabet yönetiminde en temel konu beslenmedir. Doğru beslenme bilgilerini öğrenmek kan şekerinin kontrolünü sağlar. Bu durum ise hastaların diyabet kaynaklı yeni hastalıklarla baş etmesinin önüne geçer.

Diyabet yönetiminde beslenme diyetisyenlerin desteğiyle doğru şekilde yürütülebilir. Bu nedenle diyabet için doktor muayenelerinin ardından hastalar diyetisyene gönderilir. Diyetisyenler tarafından kişiye diyabet özel diyet listeleri verilir ve hastanın verilen listeye uygun beslenerek kan şekerini kontrol etmesi beklenir.

Diyabetik beslenme programlarında kişinin Tip 1 veya Tip 2 diyabet olmasının önemi büyüktür. Listeler gruplara uygun şekilde hazırlanır ve hastanın uyması beklenir. Listelerde hastaların yemesi gereken besinler ve yememesi gereken besinler ayrı ayrı belirtilir.

Diyabet Hastaları Neler Yemeli?

Diyabet hastalarının dengeli beslenmeleri ve öğün atlamamaları gerekir. Bu sayede diyabetin vücutlarına daha az hasar vermesine katkı sağlayabilirler.

Diyabet hastalarının yemesi gereken besinler şunlardır;

• Esmer pirinç, tam buğday ekmeği, tam tahıllı ekmek ve sebze tüketmeli (karbonhidrat)
• Zeytinyağı, mısırözü yağı, ayçiçeği yağı ve soya yağı gibi sağlıklı yağlar
• Hindi, tavuk, balık, kırmızı et (protein)
• Az yağlı yoğurt, süt ve tuzsuz peynir gibi süt ürünleri
• Marul, maydanozu, ıspanak ve brokoli gibi yeşil sebzeler
• Portakal, kavun, kayısı, muz ve elma gibi meyveler
• Mercimek, nohut, bezelye ve fasulye gibi kuru baklagiller
• Badem, ceviz, fındık ve kaju gibi kuruyemişler

Gün içinde tüketilebilecek bunlar ve benzeri besinlerin porsiyonların doğru şekilde ayarlanması gerekir. Gereğinden çok porsiyonda meyve ve diğer besinleri tüketmek kan şekerinin yükselmesine neden olur.

Diyabet Hastaları Neler Yememeli?

Diyabet hastalarının yemesi gereken besinler kadar yememesi gereken besinler de önemlidir. Bu nedenle hastalara verilen diyet listelerinde yenmemesi gereken besinlere de yer verilir.

Diyabet hastalarının yememesi gereken besinlerden bazıları;

• Kuyruk yağı, iç yağ ve tereyağı gibi hayvansal yağlar
• Sakatat, sucuk, salam ve sosis gibi hazır gıdalar
• Patates kızartması, sebze kızartması gibi yağlı yiyecekler
• Çikolata, cips, gofret ve bisküvi gibi atıştırmalık gıdalar
• Börek, kek, tatlı ve poğaça gibi hamur işleri
• Baklava, kadayıf, tulumba ve kalburabastı gibi şerbetli tatlılar
• Kola, meyve suyu ve gazoz gibi asitli ve tatlı içecekler
• Kafein içeren kahveler

Diyabet yemeklerinde pişirme türü çok önemlidir. Yağda kızartma önerilmeyen bir pişirme türü olup kişinin şekerini yükselmesine neden olur. Bu nedenle kızartma yerine haşlama, buğulama veya fırınlama teknikleri pişirme için kullanılmalıdır.

Diyabet Yönetimi: Egzersiz

Diyabet yönetiminde beslenme kadar egzersizin de önemi vardır. Ancak genellikle hastalar tarafından egzersiz hastalığın kontrolünde sık sık atlanır. Bu oldukça yanlış davranıştır çünkü yapılan egzersiz sayesinde kan şekerinin kontrolü kolaylaşır. Ayrıca gün içerisinde tüketilen besinlerin parçalanması, kas dokularına ulaşması ve kullanılması egzersiz sayesinde kolaylaşır.

Beslenmede olduğu gibi egzersiz konusunda da doktor tavsiyelerini dikkate almak gerekir. Bu sayede diyabetle baş etme ve olumsuz etkileri azaltma mümkün olur.

Diyabet Hastaları Hangi Egzersizleri Yapmalı

Diyabet hastalarının yapmaları gereken egzersizler 3 gruba ayrılır. Bunlar esneme, dayanıklılık ve kuvvet egzersizleridir. Esneme egzersizleri sağa, sola, yukarıya ve aşağıya esneme şeklinde görülür. Dayanıklılık egzersizlerini koşu, yürüyüş, yüzme ve bisiklet sürüşü oluşturur. Ayrıca eşli yapılan danslar da egzersiz olarak kabul edilebilir. Kuvvet egzersizleri ise ağırlıklar ve aletler kullanılarak yapılan egzersizlerdir.

Diyabet hastalarının egzersize başlamadan önce kan şekerlerini ölçmeleri gerekir. Kan şekeri 100-240 mg aralığında olduğunda egzersizin yapılması mümkündür. Şekerin 100 mg altına düşmesi egzersizle birlikte hipoglisemi oluşumuna neden olduğu için önerilmez. Şekerin 240 mg üzerinde olduğu durumlarda da egzersizin şekeri daha da yükseltmesi mümkün olduğundan önerilmez.